Kış Dönemine Hazırlık Kontrol Listesi

İlk kışımda arabamı hazırlamadığım için sabah 07:00'de park halinde donmuş bir cam ve tık sesi çıkaran bir akü ile baş başa kalmıştım. O gün işe taksiyle gittim ve akşam eve dönerken şu kararı aldım: bir daha kasım ayı gelmeden kontrol listemi tamamlayacağım. O günden bu yana her yıl ekim sonu–kasım başı arasında aynı sırayı takip ediyorum ve gerçekten fark ediyor. Aşağıda kendi uyguladığım kış hazırlığı sürecini adım adım anlatıyorum.

Neden Ekim–Kasım Arası?

Soğuk hava, zaten zayıflamış her parçayı ortaya çıkarır. Yazın "biraz zorluyor ama çalışıyor" dediğiniz akü, sıcaklık sıfırın altına indiğinde çalışmaz. Yarıya inmiş balata, ıslak asfaltta fren mesafenizi ciddi biçimde uzatır. Yani kış hazırlığı yeni bir bakım kalemi değil; mevcut bakımların soğuk şartlara göre öne alınmasıdır. Ben servise gitmeden önce evde yarım saat ayırıp gözle kontrol yapıyorum, sonra sadece gerçekten gereken işler için randevu alıyorum. Bu hem para hem zaman kazandırıyor.

Adım Adım Kış Kontrol Listesi

Akü ölçümü ve terminal temizliği. Listenin başında akü var, çünkü kışın en sık yaşanan sorun bu. Marş sırasında motorun ağır dönmesi, farların titremesi ya da rölantide gösterge ışıklarının kısılması ilk uyarılardır. Akü kutup başlarındaki beyaz-yeşil oksitlenmeyi sıcak suyla temizleyip kuruladıktan sonra ince bir gres sürüyorum. 4 yılını geçmiş bir aküyü kışa sokmamayı tercih ediyorum; ölçüm değerleri sınırdaysa bahara kadar dayanmıyor. Akü kontrol ve bakımıyla ilgili detayları ayrı bir rehberde adım adım anlatıyoruz.
Lastik: diş derinliği, mevsim ve basınç. Kış lastiğinin kauçuğu düşük sıcaklıkta esnek kalacak şekilde üretilir; yazlık lastik 7 derecenin altında sertleşir ve kuru zeminde bile tutuşu düşer. Diş derinliğini 4 mm'nin altına düşürmüyorum. Ayrıca soğukta hava basıncı kendiliğinden düşer, o yüzden ayda bir kez sabah araç soğukken ölçüyorum. Lastik değiştirdiğim yıl mutlaka rot-balans ve hizalama da yaptırıyorum; kışın kaygan zeminde çeken bir direksiyon yorucu ve tehlikeli oluyor.
Antifriz oranı ve soğutma sistemi. Radyatör suyunun donma noktasını refraktometreyle ya da basit bir test çubuğuyla kontrol ettiriyorum. Bulunduğum bölgede geceler eksi 10'a kadar iniyorsa en az eksi 25 koruma istiyorum. Hortumları elle sıkıştırıp çatlak, sertleşme ve şişme arıyorum. Motor sıvıları arasında en çok ihmal edileni antifriz; oysa donan bir blok, tüm motoru götürebilir.
Silecek lastiği ve kışlık yıkama sıvısı. Yazlık cam suyu depoda donarsa hem pompa hem depo zarar görür. Ekim sonunda depoyu neredeyse bitirip donma noktası düşük kışlık sıvıyla dolduruyorum. Silecek lastiği iz bırakıyorsa değiştiriyorum; buzlu camda zorlanan eski lastik ilk günde yırtılıyor. Aracı gece park ederken sileceklerin cama donmasını önlemek için kolları hafifçe kaldırmak ya da altına bir bez koymak işe yarıyor.
Fren sistemi. Balata kalınlığını jant aralığından gözle kontrol ediyorum, disklerde derin çizik veya kenarında belirgin bir bilezik varsa serviste ölçtürüyorum. Fren hidroliği nem çektiği için yaşlanır; kaynama noktası düşer ve pedal süngerleşir. Kış, fren performansında en az toleransa sahip olduğunuz dönem.
Aydınlatma ve elektrik. Kısa günlerde farı çok daha uzun süre kullanıyoruz. Tüm ampulleri, sis farlarını, fren ve geri vites lambalarını kontrol ediyorum. Far camı matlaşmışsa parlatma yaptırmak, yeni ampulden daha fazla ışık kazandırıyor. Alternatör şarj değerini de bu sırada ölçtürüyorum; zayıf şarj, akünün kışın pes etmesinin gizli sebebidir.
Yağ, filtreler ve motorun soğukta kalkışı. Yağ değişim aralığımın sonuna yaklaştıysam kışı beklemeden değiştiriyorum, çünkü soğukta akıcılığı bozulmuş eski yağ ilk marşta motoru zorluyor. Hava ve yakıt filtresi tıkalıysa soğuk çalıştırma daha da güçleşiyor. Bujiler ömrünün sonundaysa kışa girmeden yenilemek, sabah çalışmayan motor derdinden kurtarıyor.
Kabin, klima ve süspansiyon. Polen filtresi tıkalıysa cam buğusu bir türlü kalkmaz; kışın en çok fark yaratan küçük parçalardan biridir. Klimayı kışın da haftada birkaç dakika çalıştırıyorum, hem nemi alıyor hem sistem kurumuyor. Amortisör kaçırıyorsa kar üstünde araç tepki vermiyor; şasi ve süspansiyon kontrolünü de bu döneme denk getiriyorum.
Bagaj çantası. Buz kazıyıcı, eldiven, takviye kablosu, çekme halatı, el feneri, küçük bir kürek ve yedek cam suyu. Zincir ya da takoz taşıyorsanız, ilk kar yağmadan bir kez deneme takışı yapın; karanlıkta ve yolun kenarında ilk kez denemek istemeyeceğiniz bir iştir.

Sık Yapılan Hatalar

Kar yağınca lastik değiştirmeye kalkmak. Ekimde randevu bol, kasım ortasında herkes aynı gün servise koşuyor.
Depoya musluk suyu eklemek. Antifriz oranını bozar, kireç bırakır. Sadece uygun karışım kullanılmalı.
Buzlu cama sıcak su dökmek. Ani ısı farkı camı çatlatır. Kazıyıcı ve çözücü sprey daha güvenli.
Sadece ön lastikleri kışlığa çevirmek. Dört tekerde farklı tutuş, savrulmayı davet eder.
Kısa mesafelerle akü doldurduğunu sanmak. 10 dak